Asitler ve Bazlar
Biliyor musunuz? Asit, Fransızca bir kelimedir ve Ekşi anlamına gelmektedir.
Asitler ve Bazlar - Eğlenceli Konu Anlatımları ve Çalışmaları Sitesi

Asitler ve Bazlar

Yazar: Veysel Benek, Okunma Sayısı: 151, Tarih: 07 Ocak 2019, Güncelleme: 10 Şubat 2019, Önerilen süre: 8 ders saati

Bir etkinlik yapalım,

Ekinlik için kullanacağımız malzemeler:

  • Limon
  • Sirke
  • Karbonat
  • Saf su
  • Çamaşır suyu
  • Bir kaç tane Karalahana yaprağı

Öncelikle hazırladığımız karalahana yaprağını bir süre sıcak suda bekletelim böylece karalahana suyunu elde edebileceğiz. Elde ettiğimiz karalahana suyunu beş ayrı şişeye boşaltıp A, B, C, D ve E şeklinde isim verelim sonrasında aşağıdaki tabloyu çizelim.

Kullanılan malzemeler Karalahana suyunda renk değişimi
Limon  
Sirke  
Karbonat  
Saf su  
Çamaşır suyu  

 

Ardından aşağıdaki çalışmaları yapalım

  1. A şişesine bir miktar limon sıkalım
  2. B şişesine sirke dökelim
  3. C şişesine biraz karbonat dökelim
  4. D şişesine saf su ekleyelim
  5. E şişeşine ise çamaşır suyundan az miktarda ekleyelim ve gözlemlerimizi yukarıdaki tabloya kaydedelim

Çalışmamızın sonuçları

(Resmi sol tarafa doğru kaydırınız)

Yukarıdaki gözlemlerimiz sonunda tablomuz şu şekilde olacaktır.

 

Kullanılan malzemeler Karalahana suyunda renk değişimi
Limon Su kırmızı - pembe renk aldı
Sirke Su kırmızı - pembe renk aldı
Karbonat Su mavi - yeşil renk aldı
Saf su Suda her hangi bir renk değişimi olmadı
Çamaşır suyu Su başlangıçta yeşil oldu sonra sarı renk aldı

 

Etkinlik sonucunda bazı maddelerin karalahana suyunda pembe - kırmızı renk verirken, bazılarının mavi - yeşil renk verdiğini gördük. Bazı maddeler ise herhangi bir renk değişimine neden olmamıştır.

Asitler

Karalahanana suyu ile kırmızı - pembe renk veren maddeler asit özelliği gösterir. Asit, Fransızca bir kelime olup ekşi anlamına gelmektedir (www.etimolojiturkce.com/kelime/asit). Tadları ekşi olan asitler, sulu çözeltilerinde ortama H+ iyonu veren maddeler olarak tanımlanırlar.

 

Ünlemcağız
Asitlerin tadlarına bakmak tehlikeli sonuçlar doğurabilir bu nedenle tadlarına bakmamak gerekir!

 

Örnek:

  • H2SO4 -> 2H+ + SO42-
  • HCl -> H+ + Cl-
  • HNO3 -> H+ + NO3-

dikkat edilirse verilen tüm asitlerin sulu çözeltileri ortama H+ iyonu vermiştir.

Özellikleri

  • Asitlerin tadları ekşidir
  • Bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluştururlar
  • Karalahana suyunda pembe - kırmızı renk verirler
  • Mavi turnusol kağıdını kırmızıya boyarlar
  • Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir
  • Yakıcı ve tahriş edicidirler
  • Metaller ile tepkimeye girerek H2 gazı çıkışına neden olurlar

Asit Özelliği Gösteren Bazı Maddeler

Kimyasal Adı Formülü Yaygın Adı
Sülfürik Asit H2SO4 Zaç yağı
Hidroklorik Asit HCl Tuz ruhu
Nitrik Asit HNO3 Kezzap
Sitrik Asit C6H8O7 Limon Asidi
Asetik Asit CH3COOH Sirke Asidi
Malik Asit C4H6O5 Elma Asidi
Formik Asit CH2O2 Karınca Asidi

 

Bazlar

Sulu çözeltilerinde ortama OH- (Hidroksit) iyonu veren maddelerdir. Yaptığımız etkinlikte Karalahana suyunda mavi-yeşil renk veren maddeler bazik özellik gösteren maddelerdir.

Örnek:

  • KOH -> K+ + OH-
  • Ca(OH)2 -> Ca2+ + 2OH-

Bazlar;

  • Karalahana suyunda mavi-yeşil renk verirler
  • Kırmızı turnusol kağıdını maviye çeviriler
  • Genellikle temizlik malzemesi olarak kullanılırlar
  • Sulu çözeltilerinde suya OH- iyonu verirler
  • Asitlerle tepkimeye girerek tuz ve su oluşumuna neden olurlar
  • Metal ve cam eşyalarda matlaşmaya neden olurlar
  • Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir

Baz Özelliği Gösteren Bazı Maddeler

Kimyasal Adı Formülü Yaygın Adı
Sodyum Hidroksit NaOH Sud kostik
Potasyum Hidroksit KOH Potas kostik
Amonyak NH3 Amonyak
Kalsiyum Hidroksit Ca(OH)2 Sönmüş kireç

 

pH Metre

pH Metre

Maddelerin asidik ya da bazik değerlerini gösteren cetveldir. 0 - 14 arasında değer alır. pH metrenin özellikleri şunlardır;

  • 0-7 arası maddenin asidik olduğunu gösterir. Sıfıra yaklaştıkça asidik özellik artar
  • 7-14 maddenin bazik olduğunu gösterir. 14'e yaklaştıkça bazik özellik artar
  • 7 maddenin nötr olduğunu gösterir. Asidik ya da bazik özellik göstermeyen maddelerin pH değeri 7'dir.

 

Asit Yağmurları

Havaya karışan bazı gazların atmosferdeki su ile tepkime oluşturarak asit şeklinde yer yüzüne inmesi sonucunda asit yağmurları meydana gelir. Asit yağmurları hava karışan kirleticiye ve karışma miktarına göre değişebilmektedir.

Aşağıda havaya karışan kirleticiler ve tepkime sonucunda oluşturdukları asit türü verilmiştir.

Kirletici Oluşturduğu Asit Türü
NO2 (Azotdioksit) HNO3 (Nitrik Asit - Kezzap)
SO2 (Kükürtdioksit) H2SO4 (Sülfürik Asit - Zaç yağı)

 




Kim Ne Demiş?


Henüz yorum eklenmedi!

Yorum yap

Doğru - Yanlış

Asitler ve Bazlar - Asitler
Doğru-Yanlış Soruları
: 21 | : 20

Asitler ve Bazlar - Bazlar
Doğru-Yanlış Soruları
: 25 | : 20

Boşluk Doldurma

Asitler ve Bazlar - Asitler
Boşluk Doldurma Soruları
: 20 | : 20

Asitler ve Bazlar - Bazlar
Boşluk Doldurma Soruları
: 34 | : 20

Çoktan Seçmeli

Asitler ve Bazlar
Test Soruları
: 48 | : 20