25 Temmuz 2021

6- Maddeni Halleri

Madde hal değiştirince sıcaklığı artar mı?

Maddenin Halleri

Maddeler ısı aldıklarında katı, sıvı veya gaz haline dönüşebilirler. Buna hal değiştirme denir. Örneğin bir miktar buz ısıtıldığı zaman önce eriyerek sıvıya sonra buharlaşarak gaz haline dönüşür.

Isı maddelerin sıcaklığını arttırdığı halde, hal değiştirme sırasında sıcaklık değişimi gözlenmez çünkü bu sırada alınan ısı enerjisi maddelerin tanecikleri arasındaki bağların koparılması için harcanmaktadır.

Mesela, bir katının erimesini ele alalım. Katının tanecikleri düzenli dizilmişlerdir ve birbirlerine oldukça yakın durmaktadır. Isı alan katının tanecikleri arasındaki uzaklık artarak sıvı hale geçmeye başlar. Alınan ısı bu uzaklığın artması için kullanıldığından sıcaklık artışı gözlemlenmez.

Hal değişimi sırasında alınan ısı, tanecikler arasındaki uzaklığın arttırılması için kullanılır bu nedenle sıcaklık değişmez.

Örnek

Kübra kardeşimiz bir etkinlikte biraz buzu ısıtarak su haline getirmiştir. Bu sırada ilk sıcaklığını da ölçen Kübra, 20 dakika sonra buzun tamamen su haline dönüştüğünü fakat sıcaklığın değişmediğini görmüştür.

Kübra kardeşimizin yaptığı bu etkinlikte sıcaklığın değişmemesinin nedeni seçeneklerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

a) Madde ısı almamış bu nedenle sıcaklık değişmemiştir
b) Isıtıcı sayısı az olduğu için sıcaklık artmamıştır
c) Buz hal değiştirdiği için sıcaklığı değişmemiştir
d) Etkinlikte çok fazla buz kullanıldığı için sıcaklık artmamıştır

Çözüm

Etkinlikte kullanılan madde ısı alarak hal değiştirmiştir. Hal değiştirme sırasında sıcaklık değişmediği için sıcaklık yükselmemiştir. Cevap C seçeneğidir.

Hal Değiştirme Grafiği

Hal değiştirme grafiği çizildiğinde dikkat etmemiz gereken bazı noktalar vardır.

  1. Yatay eksen zamanı temsil etmektedir. Buraya zamanlar yazılmalıdır,
  2. Dikey eksen sıcaklığı göstermektedir. Sıcaklık yazılırken her sıcaklık değeri bir defa yazılmalıdır,
  3. Zaman ve Sıcaklık çizgilerinin birleştiği yer sıfır (0) olmalıdır.

Örnek

Zaman (dk.)0102030405060708090100110120
Sıcaklık (0C)-20-10010101020304040405060

Tabloda verilen verilerin grafiğini çizelim. Bunun için önce verileri eksenlere yazalım.

Zaman ve Sıcaklık eksenlerinin birleştiği yerin sıfır (0) olduğuna dikkat edin!

Şimdi verileri eşleştirelim.

Son olarak noktaları birleştiren bir çizgi çizelim.

Isınma grafiğinde sıcaklığın sabit kaldığı ilk aralık erime, ikinci aralık buharlaşmadır. Soğuma grafiğinde ise ilk aralık yoğuşma, ikincisi ise donmadır.

Alıştırmalar

Maddenin Halleri

Maddenin Halleri

Boşluk doldurma
78 4
Maddenin Halleri

Maddenin Halleri

Test
561 12
Maddenin Halleri

Maddenin Halleri

Doğru - Yanlış
76 4

Veysel Benek

Yazarımız, Fenbilgisi Öğretmenliğini bitirdikten sonra Kimya alanında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Bu eğitimini tamamladıktan sonra aynı bölümde Doktora eğitimine devam etmektedir.

View all posts by Veysel Benek →

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir