28 Eylül 2020

4- Akraba Evliliği

Merhaba ben Umman,
14 yaşlarında yürüyemeyen bir gencim. Gözlerimi dünyaya açtığım zaman annem ve babamı mutluluğa boğmuşum hatta babam, kendini bildi bileli ilk defa ağladığını söyler durur bana.
Fakat bir süre sonra ayaklarımı hareket ettirmediğim için doktora götürdüklerinde doktorlar benim hiçbir zaman yürüyemeceğimi söylemişler nedeni de bu durumun kalıtsal olmasıymış. Akraba evliliğinde böylesine kalıtsal hastalıklar sık görülürmüş.
Annem ve babam amca çocukları yani yakın akraba. Evlenecekleri zaman akraba evliliğinin sakıncaları konusunda bilgi sahibi değillerdi zaten bulundukları köyde bu tür evlilikler fazlaca bulunmaktaydı.
Doktorun babama söylediğine göre hastalıklı genlerin özelliklerini ortaya çıkarma ihtimali akraba evliliğinde çok yüksekmiş ve annem ile babamda bulunan hastalıklı gen bana geçmiş bende hasta olmuşum. Kalıtsal olduğu için yürümem imkansızmış.
Hani size babam, ben doğarken sevinçten ağlamış dedim ya aslında hastalığımı öğrendikten sonra beni görünce gizli gizli ağladığını da biliyorum annem de öyle..
Ama ben mutluyum ve bir umman kadar sevinçliyim evet yürüyemiyorum ama ayaklarımdan daha güzel bir dayanağa yani anneme ve babama sahibim.
Size bir fotoğrafımı yolluyorum
Selamlar
Umman.

Yukarıda Umman arkadaşımızın bir mektubunu okuduk. Ülkemizde on binlerce çocuk akraba evliliği sonucunda sakat doğabilmekte yada çeşitli kalıtsal hastalığa sahip olmaktadır.

Akraba, aynı soy ağacı içinde bulunan kişiler için kullanılır. Amca, hala, teyze ve bunların çocukları yakın akraba grubuna girmektedir ve akraba evliliklerinde yakınlık arttıkça  riskte artmaktadır.

Akraba evliliklerinde hastalıklı çocukların meydana gelme olasılığı neden yüksektir?

Bunun nedeni çekinik olan hastalıklı genlerin akraba evliliklerinde karşılıklı gelme olasılığının yüksek olmasıdır.

Aşağıda ki şemayı inceleyelim.

Şemada hasta bireyler kırmızı renk ile gösterilmiştir. Anne, baba, büyük anne ve büyük baba sağlam olmasına rağmen son çocuk hastalıklı olarak dünyaya gelmiştir. Bunun nedeni aile fertlerinde çekinik olarak bulunan bu genler, akraba evliliği yapıldığında karşılıklı gelebilmekte ve yeni doğacak bireylerde çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Günümüzde kalıtsal hastalıkların önceden teşhis edilerek ortaya çıkmasını önlemek amacıyla bir çok yöntem geliştirilmiştir. Bunlardan biri de genetik tarama ya da gen taramasıdır.

Gen taraması ile varsa hastalıklı genler teşhis edilebilmekte ve kalıtsal hastalıklara karşı önceden önlem alınabilmektedir. Akraba evliliği yapan yada yapacak olan (biliyorsunuz gönül ferman dinlemiyor 🙂 ) kişilerin bu yöntemi kullanmaları doğru olacaktır.

Özetle

  1. Hastalıklı genler çekinik genlerdir.
  2. Hastalıklı genlerin karşılıklı gelme olasılığı akraba evliliğinde daha yüksektir.
  3. Gen taraması yöntemi ile kalıtsal hastalıklara karşı önlem alınabilmektedir.

Alıştırmalar

Akraba Evliliği

Akraba Evliliği

Boşluk doldurma soruları
124 4
Akraba Evliliği

Akraba Evliliği

Çoktan seçmeli sınav
1477 6
Akraba Evliliği

Akraba Evliliği

Doğru - Yanlış soruları
60 6

Veysel Benek

Yazarımız, Fenbilgisi Öğretmenliğini bitirdikten sonra Kimya alanında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Bu eğitimini tamamladıktan sonra aynı bölümde Doktora eğitimine devam etmektedir.

View all posts by Veysel Benek →

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir