30 Kasım 2020

2- İklim ve Hava Hareketleri

Dünyamızın ısı kaynağı güneştir. Güneşten gelen ışıklar yeryüzünü ısıtmaya başlayınca ısınan hava ve su buharı yukarı doğru hareket eder. Bu olay rüzgarlar ile bulutları oluşturur. Rüzgar yardımı ile sürüklenen bulutlar soğuk hava ile karşılaşınca yağmur veya kar olarak tekrar yere iner. Buna hava döngüsü denir ve yaşamımızın kaynağını meydana getirmektedir. Uzmanlar, uydu ve diğer aletler yardımı ile her an atmosferdeki bu olayları kontrol ederler ardından uzun zaman dilimlerini kapsayan çalışmaların sonuçlarını, günlük hayatımızı kolaylaştırmak amacıyla hizmetimize sunarlar.

Hava tahmini ile ilgilenen bilim dalına meteoroloji denir ve bu iş ile ilgilenen uzmanlara ise meteorolog adı verilir. Ülkemizde bu alanda çalışmaların yürütülmesi görevini ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü üstlenmiştir.

Aşağıda Meteoroloji Genel Müdürlüğünün logosunu görmektesiniz.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Logosu. Logoda yer alan sembollere dikkat ediniz.
Türkiye’nin gözlem uydusu Rasat.

Meteorologlar hava tahminlerinde sembollerden yararlanırlar. Bu semboller havanın; yağmurlu, sisli, karlı, rüzgarlı olma durumunu göstererek iletişimde kolaylık sağlarlar. Böylece uluslararası ortak bir dil meydana getirilmiş olur. 

Hava durumunu temsil eden bazı semboller aşağıda yer almaktadır.


Güneşli

Parçalı bulutlu

Karlı

Yağmurlu
Sivas için haftalık hava durumu tahmini. Sembollerin kullanıldığına dikkat ettiniz.
Yarın Sivas’ta hava durumu nasıl olacak diye tahminde bulunmaya çalışan küçük meteorolog

Meteorologların hava tahmin uzmanları olduğunu söylemiştik fakat burada dikkat etmemiz gereken nokta şudur hava durumunu sunan her sunucu meteorolog değildir.

Unutmayalım televizyon programlarında hava durumunu sunan her sunucu meteorolog değildir!

İklim

        Bir bölgede uzun yıllar boyunca görünen hava olaylarının ortalaması iklim olarak adlandırılır. Bir bölgede 30 veya 40 yıl boyunca meydana gelen hava olayları kayıt altına alınır ardından uzmanlar bu hava olaylarına bakarak o bölgenin iklimini belirler. Örneğin Sivas ilimizin ikliimine bakalım;

“Sivas’ta karasal iklim görülür. Karasal iklimde yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçer.”

Yazıya dikkatlice baktığımızda belirtilen özellikler kısa zaman içinde değişiklik gösteren hava olayları değildir. Bu özellikler uzun yıllar boyunca görünen hava olaylarıdır ve kesin bilgi içerir. Yani siz yukarıdaki bilgiye bakarak Sivas’ın yazlarının genellikle sıcak ve kurak olduğunu anlarsınız.

        İklim bilimine “Klimatoloji” denir. Bu alanda uzman olanlara ise “Klimatolog” adı verilir. Klimatologlar dünyamızın iklimlerini izleme, iklm değişiklerini denetleme ve iklim değişikliklerinin sonuçları hakkında insanları bilinçlendirmekle görevlidir. Aşağıdaki haber klimatologların çalışma alanları hakkında bizlere fikir vermektedir.

Küresel ısınma ruh sağılığını da bozuyor

Küresel ısınmanın artması sonucu bir çok dengenin ve düzenin etkilendiğini belirten uzmanlar, “Küresel ısınmanın artmasına bağlı olarak hastalıklarda artış, su ve gıda kaynaklarının azalması, çölleşme, buzulların erimesi, deniz suyunun termal genişlemesi, su kaynaklarında tuzlanma, su kaynaklarının azalması sonucunda da su ve gıda ile bulaşan hastalıklarda artış ortaya çıkmakta. Ayrıca çevresel bozulmanın sonuçlarına bağlı olarak çevresel göçmenlerin artması, yerleri değiştirilmiş, demoralize toplumlarda ortaya çıkan psikolojik sorunlar, toplumsal çatışmalara bağlı çeşitli sağlık sonuçları da ortaya çıkmaktadır. Artan sıcaklık polen mevsiminin uzamasına ve astım gibi alerjik hastalıkların artışına da neden olmaktadır” açıklamalarında bulundu. (Haber)

İklim, uzun yılları kapsamasına rağmen değişiklik gösterebilmektedir fakat bu değişikller de yine uzun zaman dilimlerini kapsar.

Özetle

  • Hava hareketleri kısa zaman dilimini kapsar
  • Meteoroloji hava durumu ile ilgilenen bilim dalıdır
  • Meteorolog hava olayları konusunda uzmanlaşmış bilim insanlarıdır
  • Meteorologlar hava durumu belirtmek amacıyla sembollerden yararlanırlar.
  • Türkiye’de hava durumu görevini üstlenen kurum Meteoroloji Genel Müdürlüğüdür.
  • Uzun yıllar boyunca görünen hava olaylarının ortalamasına iklim denir.
  • İklimin sonuçları kesindir.
  • İklim bilimine klimatoloji, bu alanda uzman olan kişilere ise klimatolog denir. 
  • Klimatologlar iklimleri izleme ve iklim değişiklerinin sonuçları hakkında insanları bilinçlendirmekle görevlidir.

Alıştırmalar

Hava Hareketleri

Hava Hareketleri

Boşluk doldurma soruları
164 6
Hava Olayları

Hava Olayları

Çoktan seçmeli sınav
311 11
Hava Hareketleri

Hava Hareketleri

Doğru - Yanlış soruları
73 13

Veysel Benek

Yazarımız, Fenbilgisi Öğretmenliğini bitirdikten sonra Kimya alanında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Bu eğitimini tamamladıktan sonra aynı bölümde Doktora eğitimine devam etmektedir.

View all posts by Veysel Benek →

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir