28 Eylül 2020

1- Maddenin Hal Değişimi

Etkinlik Yapalım

Malzemeler

  • Biraz buz
  • Termometre
  • Süre ölçer
  • Erlenmeyer
  • Isıtıcı

Buzun ilk sıcaklığını ölçelim. Ölçümü yaptıktan sonra buzu behere yerleştirip 55 dakika boyunca ısıtalım. her 5 dakikada sıcaklığı tekrar ölçelim. Ölçüm sonuçlarımızı aşağıdaki tabloya yazalım.

ZamanSıcaklıkDurum
0
5
10
15
30
45
50

Etkiliğimiz sonucunda tablomuz şu şekilde olacaktır:

ZamanSıcaklıkDurum
0-10Katı
5-3Katı
100Katı + Sıvı
150Katı + Sıvı
300Katı + Sıvı
4545Sıvı
5080Sıvı
55100Sıvı + Gaz

Etkinlikte gördüğümüz gibi ısı alan buzun sıcaklığı genellikle yükselir fakat bazı noktalarda sabit kalır. Maddenin katı olarak bulunduğu halden sıvı hale geçmesine erime; sıvıdan, gaz haline geçmesine ise buharlaşma adı verilir. 

Bizim maddemiz 10. dakika ile 30. dakikalar arasında erimiştir ve 55. dakikada da buharlaşma hızlanmıştır.

Maddenin Hal Değişimi

Katı halden, sıvı hale geçmeye ERİME;

Sıvı halden, gaz haline geçmeye BUHARLAŞMA denir.

Örneğin: Kışın yağan kar güneş açınca erir, ocakta bulunan yemekteki su buharlaşır

Peki yukarıdaki su buharını soğumaya bırakırsak ne olur?

Bir tabağa bir kaç tane buz bırakıp sudan yukarıya doğru yükselen su buharının üzerinde tutarsak tabağın alt kısmının ıslandığını fark ederiz. Buhar soğuk bir yüzeye rast geldiğinde hızlı bir şekilde ısı kaybederek tekrar su haline gelir bu duruma YOĞUŞMA adı verilir.

Maddenin hal değişimi
Yoğuşma deneyi

Sıvıyı daha fazla soğumaya bıraktığımızda sıvı bir süre sonra katı hale geçecektir bu olaya donma denir.

Katı maddenin ısı alarak doğrudan gaz haline geçmesine ise süblimleşme adı verilir. Bu olayın tersine ise yani gaz halinden doğrudan katı hale geçmesine kırağılaşma denir.

  • Katı –> Sıvı => Erime
  • Sıvı –> Gaz => Buharlaşma
  • Gaz –> Sıvı => Yoğunlaşma
  • Sıvı –> Katı => Donma
  • Katı –> Gaz => Süblimleşme
  • Gaz –> Katı => Kırağılaşma

Alıştırmalar

5. Sınıf - Maddenin Hal Değişimi

5. Sınıf - Maddenin Hal Değişimi

Boşluk doldurma soruları
911 6
5. Sınıf - Maddenin Hal Değişimi

5. Sınıf - Maddenin Hal Değişimi

Doğru - Yanlış soruları
142 6

Veysel Benek

Yazarımız, Fenbilgisi Öğretmenliğini bitirdikten sonra Kimya alanında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Bu eğitimini tamamladıktan sonra aynı bölümde Doktora eğitimine devam etmektedir.

View all posts by Veysel Benek →

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir