8. Sınıf - Enerji Dönüşümleri - Fotosentez - Makaleler - Eğlenceli Konu Anlatımları ve Çalışmaları Sitesi
8. Sınıf -  Enerji Dönüşümleri - Fotosentez

8. Sınıf - Enerji Dönüşümleri - Fotosentez

Güneş olmasaydı ne olurdu?
Adana'da, bir genç gündüzleri dolaşmaya hasret kaldığı sırada başını gök yüzüne çevirip "Ah Güneş, bizi yaktın kebap eyledin!" demiş. Her yaz sıcaklardan kavrulup kebap olmaktan bıkan delikanlı artık bu soruna bir çare bulmalıydı. Bu düşünceler içinde aklına harika bir fikir geldi!

 

 
Derhal bir pet şişe suyu kaptığı gibi soluğu gizemli ve ilginç uzay aracında aldı. Çünkü sıradan görünümlü bu genç aslına bir uzay gezginiydi ve ne pahasına olursa olsun o güneşi söndürecekti!

 

 
Bir kaç dakika sonra Güneş kocaman haşmetiyle karşısında idi. Çıkardığı garip sesler ile sanki bu gence "Ne olur beni söndürme diyordu". Ama, artık bu durum için çok geçti çünkü; Genç, elindeki pet şişede bulunan suyu çoktan güneşe dökmeye başlamıştı bile! Döktükçe döktü, döktükçe döktü.... Mübarek su, bitmek bilmiyordu!

 

 
Ve bir kaç gün sonra, Güneş yavaş yavaş sönmeye, Dünya ise karanlığa gömülmeye başlamıştı bile. Dünyada herkes bir şeylerin ters gittiğinin farkındaydı. Televizyonlar "Son dakika" haberleri veriyor, bilim adamları bu işi anlamaya çalışıyordu!

 

 
Güneşi tamamen söndürdükten sonra mutlu ve heyecanlı bir şekilde Dünya'ya dönen Genç, indiğinde kahraman ilan edileceğinin hayaliyle, halkına yapacağı konuşmayı hazılıyordu.

 

 
İndiğinde kendisini kalabalık bir halk topluluğu, medya kuruluşları karşılamıştı. O yüksekçe bir yere çıktı ve bir ayağını oradaki taşın üzerine koyarak millet uyuyana kadar nutuklar çekmeye başladı! O nutuk verirken gizemli biri, kalabalığı yara yara Gence yaklaşıyordu.

 

 
Gizemli adam,  geldiğinde başını kaldırdı gence uzun uzun baktıktan sonra "Ben..." dedi, cümlesini tamamlayamamıştı çünkü adını unutmuştu ama çaktırmadı ve "Bak evladım! Güneş olmazsa meyveler yetişmez, canımız - ciğerimiz sebzelerimiz olgunlaşmaz" diye ekledi. Ardından güneşin önemini vurgulayan bir çok şey sıraladı durdu. Fakat bu konuşma kimse üzerinde etki bırakmadı ta ki dünyayı ağlatan o tarihi sözü söyleyene kadar! 

 

 
Bana şıramı geri ver!

 

 
Bu söz dünyada şok etkisi meydana getirdi! Halk galeyandaydı artık. "Şıramı geri ver!" sözü Gencin beyninde yankılanıp duruyordu. Baskıya dayanamayan Genç, iki kibrit çöpünü kaptı ve yine gizlediği uzay aracının yolunu tuttu.

 

 
Son anda tekrar yanmayı başaran Güneş, Dünya'da bayram havası estirdi, evet artık halk eskisi gibi şıraya kana kana doyacaktı yine. Bu nedenle Dünya, adını bilmediğimiz o gizemli adama çok şey borçluydu. Gizemli adam nerede şimdi bilinmez ama olurda bir yaşlı dede ile karşılaşırsanız ona bir gülümseme yollayın. Kim bilir belki de gizemli adam, o dededir! smiley

 

Fotosentez Nedir?

 

 

 

Üzüm gibi meyveler bu kadar güzel tadı nasıl alıyor dersiniz? Bitkilerin susuz yaşayamayacağını hepimiz biliriz peki ya bitkiler suyu niçin kullanırlar? Hadi bunu öğrenelim!

Bitkiler kökleri sayesinde topraktan suyu alırken, yaprakları ile havadan karbondioksit (CO2) alır. Bu aldıklarını güneş ışığı yardımıyla birleştirerek kendileri için besin üretirler. Olay Fotosentez olarak bilinir. Burada Foto, ışık anlamına; sentez ise birleştirme anlamına gelmektedir. Yani Fotosentez = Işıkla birleştir.

 

Fotosentez; bitkilerin topraktan aldıkları su ile havadan aldıkları karbondioksiti güneş ışığında birleştirip besin ve oksijen yapma olayıdır!

 

Fotosentez olayı sonucunda bitkinin ürettiği besin; meyvelerin tatlı, acı veya ekşi olmasını sağlar. Diğer bir deyişle, üzümü tatlı kılan şey fotosentezdir! Bizi üreticilere bağımlı kılan şey de yine fotosentezdir!

 

Fotosentez Nelere Bağlıdır?

Fotosentezin ışık yardımıyla meydana geldiğine değindik peki diğer etmenler nelerdir? Fotosentez su, belli bir sıcaklık ve karbondioksit olmadan da meydana gelemez! Bu cümle şu şekilde de ifade edilebilir;

Fotosentez,

  • Karbondioksitin olmadığı,
  • Işığın olmadığı,
  • Suyun olmadığı veya
  • Belirli bir sıcaklık aralığına sahip olmayan ortamlarda meydana gelmez.

Bunları aşağıdaki gibi kodlarsak sanırım daha kalıcı olacaktır.

KISS ile fotosentezi etkileyen etmenler cepte!

 

Bu etmenlerim yeterli seviyelerde olması fotosentezin hızı açısından önemlidir. Örneğin fotosentez ışığın az olduğu ortamlarda az, yeterli olduğu ortamlarda ise fazladır. Aşağıda fotosentez hızının bazı etmenlere bağlı olarak nasıl değiştiği gösterilmiştir.

 

Fotosentez hızının Işık, Su, CO2 ve Sıcaklık ile değişimleri (Fotosentez hızının en fazla olduğu noktalar optimum değerleri göstermektedir)

 

Grafiğe baktığımızda;

  • Işık ve CO2 miktarının bir noktaya kadar fotosentez hızı üzerinde arttırıcı bir etkisi olduğunu ama bir noktadan sonra artık bunların miktarı arttırılırsa bile fotosentez hızının artmadığını görmekteyiz,
  • Su miktarı ile fotosentez hızı arasında belirli bir miktara kadar doğru bir orantı olduğu söylenebilir fakat suyun aşırı verilmesi fotosentez hızını düşürebilmektedir
  •  Sıcaklık diğerlerinden farklı olarak belirli aralıklarda fotosentez hızının yükselmesini sağlarken, düşük ve yüksek değerler bu hızı azaltmaktadır.

Özetle

  • Fotosentez; üreticilerin karbondioksit ve suyun güneş ışığı yardımıyla birleştirip besin ve oksijen elde edilmesi işlemidir 
  • Fotosentez; karbondioksit, ışık, sıcaklık ve su gibi etmenlere bağlıdır
  • Su, CO2 ve ışık belirli bir noktaya kadar fotosentez hızını arttırırken, bir noktadan sonra bunların değeri arttırılırs bile fotosentez hızı değişmemektedir
  • Düşük ve yüksek sıcaklıklarda fotosentez hızı az iken, orta sıcaklıklarda fotosentez hızı yüksektir.

Kim ne demiş!


YAZAR HAKKINDA
Veysel Benek
Veysel Benek

Fenbilgisi Öğretmeni

Yazarımız, Fenbilgisi Öğretmenliğini bitirdikten sonra Kimya alanında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Bu eğitimini de başarıyla tamamladıktan sonra aynı bölümde Doktora eğitimine devam etmektedir.

ALIŞTIRMALAR
8. Sınıf - Enerji Dönüşümleri - Fotosentez - Boşluk Doldurma Soruları

: 48 | : 5 | : % 0


Enerji Dönüşümleri - Fotosentez - Test Soruları

: 51 | : 5 | : % 0


8. Sınıf - Enerji Dönüşümleri - Fotosentez - Doğru-Yanlış Soruları

: 30 | : 8 | : % 0


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Adaptasyon (Çevreye Uyum)
8. Sınıf - DNA ve Genetik Kod Canlılar ve Yaşam

Düşünelim: Çölde Kutup Ayısı tarafından kovalanacak kadar bahtsız bir deve var mıdır?

Basit Makineler - Kaldıraçlar
8. Sınıf - Basit Makineler ve Fiziksel Olaylar

Bana yeterince uzun bir kaldıraç ve sağlam bir destek noktası verin, dünyayı yerinden oynatayım. Arşimet

Katılarda Basınç
8. Sınıf - Basınç ve Fiziksel Olaylar

Deney Yapalım : Şişirilmiş bir balonu onlarca çivi çakılmış bir tahta üzerinden ezmeye çalışın ve gözlemlerinizi not alın.

Basit Makineler - Makaralar
8. Sınıf - Basit Makineler ve Fiziksel Olaylar

Makara: Bir eksen etrafında serbestçe dönebilen disk şeklindeki yapılardır. İddia ediyorum en sevdiğiniz basit makine makaralar olacaktır :)

Kategoriler